Verminder je stress met Adaptogene kruiden
03 februari 2021 
in Kruiden
10 min. leestijd

Verminder je stress met Adaptogene kruiden

We leven in een drukke en hectische tijd. Een verantwoordelijke baan en een energiek gezin kunnen een hoop stress veroorzaken. Om stress te verminderen kun je de dingen in je leven die je stress geven verminderen (of verwijderen), maar voor sommige zaken is dat makkelijker gezegd dan gedaan. Je gezin doe je, lijkt mij, niet zomaar ‘weg’. Stress hoort erbij als je dingen voor elkaar wilt krijgen, zo is het nu eenmaal, en die druk kun je vaak niet verminderen. Dus is het zaak dat je stressbestendiger wordt. 

Het alternatief is, en dat heeft mijn voorkeur, stressbestendiger worden en zo de stress in je lichaam verminderen. Dat kan met de hulp van rustgevende kruiden, ook wel Adaptogene kruiden genoemd.

In dit artikel leg ik uit wat adaptogene kruiden zijn, voorbeelden van deze kruiden, wat voor werking ze hebben en hoe je op deze manier stress kunt verminderen. Tot slot leg ik uit of ze gevaarlijk zijn (nee!) en het gebruik van deze kruiden in relatie tot medicijnen.

Stress verminderen

Binnen mijn behandelingen werk ik volgens de Stressologie-methode en daarin begin ik altijd met het verminderen van stress bij mijn cliënten. Want zolang je stress hebt verloopt de aanmaak van gelukshormonen niet goed en raken tal van andere belangrijke processen ontregeld.

Lees ook: 

Adaptogene kruiden kunnen hierin helpen. Je kunt deze kruiden gebruiken om weer tot rust te komen of juist meer energie vrij te maken. Ze zijn te gebruiken bij stress, vermoeidheid en uitputting en helpen je om vitaal en energiek te worden, je stemming te verbeteren en zorgen dat je lichamelijk en geestelijk meer in balans komt.

Wat zijn adaptogene kruiden en de werking?

In de Chinese en Ayurvedische geneeskunde (een traditionele geneeswijze uit India) maken ze al heel lang gebruik van adaptogene kruiden. Ze helpen je mentale en lichamelijke weerbaarheid te vergroten bij stressmomenten. Ideaal dus als je veel last hebt van stress.

Adaptogeen staat voor de manier waarop je je kunt aanpassen in een situatie of aan de situatie. Op het moment dat je stress ervaart en je hormoonbalans hierdoor uit balans raakt: hoe snel kun je dan terug in balans komen? Dit heeft alles te maken met je homeostase (staat van balans) en allostase (je vermogen om terug in balans te komen).

Je homeostase is continue in ontwikkeling om de balans te hervinden. Dat vindt op elk moment plaats, want je bent nooit (helemaal) in balans. Alles verandert constant. Om daar goed op te kunnen reageren, is het belangrijk dat je allostase (adaptie) goed is. Wat is jouw vermogen om weer terug in balans te komen? Hoe meer je loslaat en je allostase verbetert, hoe beter je in balans komt en beter in je homeostase zit.

In dit proces kunnen adaptogene kruiden je helpen. Ben je te onrustig? Dan geven bepaalde adaptogene kruiden je rust. Ben je uitgeput? Dan geven andere adaptogene kruiden je meer energie. Ze duwen je niet per definitie één kant op. Kruiden kunnen je dus helpen bij allostase en je corrigeren bij te veel stress of te weinig energie.

Belangrijke eigenschappen van adaptogene kruiden zijn:

  • Het moet de weerbaarheid verhogen, ongeacht de stress;
  • De plant moet de homeostase herstellen, of je nu boven of onder de “lijn” (stress) zit;
  • De plant mag geen schadelijke effecten hebben, geen toxiciteit hebben (onschuldig) en geen bijwerkingen hebben;
  • Veilig om op lange termijn te gebruiken.

De werking van adaptogene kruiden is dat ze een soort prikkels geven op je cellen. Op dat moment geven ze een soort schade en activeren op deze manier je DNA, genen en immuunsysteem. Je genen gaan aan om je bescherming te geven en dat activeert ons immuunsysteem. Dat immuunsysteem komt vervolgens in actie.

Adaptogene kruiden kunnen dus veel voor je betekenen. Ze herstellen de (hormoonbalans in je lichaam, verhogen je weerbaarheid tegen stress, kunnen stressverlagend werken en hebben een positief effect op het immuunsysteem. Alleen je moet goed bepalen wanneer je welk adaptogeen kruid inzet. Je kunt niet elk kruid aan iedereen geven. Het is heel erg afhankelijk van de situatie en wat je wilt. Soms kan een kruid je ook de verkeerde kant op duwen of juist je immuunsysteem activeren wanneer je dit niet wil.

Lees ook:

Voorbeelden van adaptogene kruiden 

Voorbeelden van adaptogene kruiden zijn:

Welk kruid je kiest heeft vooral met je situatie te maken. Heb je tekort aan de gelukshormonen dopamine en serotonine? Dan kun je Rhodiola inzetten. Heb je veel stress en zit je tegen een burn-out aan? Dan is Ashwagandha het beste kruid, omdat het je tot rust brengt en je bijnieren beschermt. Ben je vaak ziek of heb je een zwak immuunsysteem? Dan is Reishi het beste kruid.

Afhankelijk van de soort – en de smaak – kun je adaptogenen vrij gemakkelijk toevoegen aan je voedingspatroon.

Lees ook: 

Adaptogene kruiden en stress: hoe werkt dat?

Stress wordt in je lichaam aangemaakt vanuit de hersenen. Dit noemen ze de HPA-as of makkelijker gezegd de ‘stress-as’. Wanneer er gevaar dreigt (dit kan van alles zijn) geeft je hypothalamus (die zorgt ervoor dat het lichaam in balans blijft) een signaal aan je hypofyse (een klier midden in het hoofd) en die geven op hun beurt weer een signaal door naar de bijnieren. In je bijnieren wordt vervolgens adrenaline en cortisol (in de bijnierschors) aangemaakt. Cortisol is een van de bekendste stresshormonen.

Deze hormonen zorgen ervoor dat je bloedsuikergehalte, je hartslag en je bloeddrukgehalte genormaliseerd worden. Als stress dus zeer lang aanhoudt, bij chronische stress, en er dus lang cortisol wordt aangemaakt kan er van alles ontregeld worden in je lichaam. Vooral je bijnierschors (wat cortisol aanmaakt) raakt ontregeld. Hierdoor daalt het cortisolpeil in je lichaam en vervolgens je bloeddruk en bloedsuikerpeil. Je voelt je hierdoor erg vermoeid en dit is het begin van uitputting.

Lees ook: 

Het probleem is dat je bijnieren geen bericht meer geven aan je hersenen, dat het gevaar is geweken en dat het lichaam weer in de ruststand kan. De manier waarop adaptogene kruiden helpen is dat ze je aanpassen aan emotionele stress en het zenuwstelsel stimuleren. Ze werken als een soort natuurlijke antidepressiva en hebben een bufferende werking op je stress-as. Ze beschermen je bijnieren om niet overactief te worden, of blijven, en maken je kalm in stressvolle situaties. Precies wat je nodig hebt in stressvolle situaties.

Gezondheidsclaims (EFSA)

Adaptogene kruiden kunnen meer voor je betekenen dan er op de potten staan. Deze kruiden vallen onder de gezondheidsproducten en die hebben zich te houden aan bepaalde bewoordingen (claims). Dit betekent dat producenten van gezondheidsproducten alleen gezondheidsclaims op de verpakking mogen zetten die wetenschappelijk zijn bewezen door EFSA (Europese Autoriteit voor voedselveiligheid goedgekeurde claims).

Voor kruidensupplementen heeft de EFSA nog geen adviezen uitgebracht of goedgekeurde claims gemeld, waardoor het vermelden van deze claims nog on hold staan. Ze zijn officieel dus nog in afwachting van een reactie van de EFSA. Vanaf dit jaar gaat dat veranderen en gaan ze de claims opnieuw bekijken en de claims uitbreiden (1).

Zijn adaptogene kruiden gevaarlijk?

Nee, in principe zijn adaptogene kruiden niet gevaarlijk als je ze goed gebruikt en oppast met medicijnen. In mijn 1-op-1 adviezen bespreek ik wat je klachten zijn en wat je wil bereiken. Op basis van die informatie adviseer ik een bepaald kruid die je hierbij gaat helpen. Adaptogene kruiden kun je veilig op de lange termijn gebruiken. Maar het is wel goed om, bijvoorbeeld na 3 – 6 maanden, even een pauze in te lassen om je lichaam weer tot rust te laten komen. Het is ook een mooi moment om te voelen of de kruiden je helpen en zo ja, op wat voor manier? Word je weer onrustiger? Merk je dat je minder gefocust bent? Dan weet je wat de kruiden voor je doen.

Wat ik wel wil meegeven is dat je niet zelf moet gaan aanrommelen. Het ene kruid is het andere niet. Ze hebben allemaal hun eigen werking.

Lees ook: 

Adaptogene kruiden en medicijnen

Slik je medicijnen? Dan is het belangrijk om op te passen met het innemen van adaptogene kruiden. Deze kruiden kunnen namelijk de werking van medicijnen beïnvloeden. Antidepressiva gaan bijvoorbeeld niet goed samen met kruiden als Ashwagandha, Rhodiola en Griffonia simplicifolia (een bron van tryptofaan). Antistollingsmedicijnen gaan weer niet samen met Ginseng en Ginkgo biloba.

En veel medicijnen gaan niet samen met Sint-janskruid, zoals medicijnen tegen HIV en hepatitis C. Ook de werking van de anticonceptiepil wordt minder. Daardoor is de anticonceptiepil minder betrouwbaar en is de kans op zwangerschap groter. Maar ook medicijnen tegen maagzuur, zoals esomeprazol en omeprazol – gaan niet samen met Sint-janskruid.

Bij het gebruik van sommige kruiden, zoals Reishi, heb ik altijd contact met een huisarts om af te stemmen of het goed is dat we dit kruid gaan gebruiken. Het is dus van groot belang dat je je laat adviseren wanneer je adaptogene kruiden wil gebruiken terwijl je medicijnen slikt. Ik kan je bijvoorbeeld precies vertellen welke medicijnen wel of niet samengaan met adaptogene kruiden en ik kan persoonlijk adviseren wat je kunt innemen om je klachten te verminderen. Meer weten? Plan dan een gratis intakegesprek in.

Hulp nodig bij stress, burn-out en depressie?

Ben je op zoek naar hulp bij het verminderen van je stress, burn-out of depressie klachten? Daar kan ik je bij helpen met mijn aanpak. Samen verbeteren we je lichaam, voeding, voedingsstoffen en je leefstijl. Zo krijg je meer geluk en minder stress.

Meer informatie over 1-op-1 advies >>

Gratis producten

Vond je dit een interessant artikel? Kijk dan eens op mijn gratis productenpagina. Daar heb ik verschillende gratis downloads met handige tips en inspiratie voor betere voeding, omgaan met stress, etc. Ik publiceer hier ook regelmatig nieuwe dingen.

Ga naar Gratis Producten en Downloads >>

 

Bronnen

(1) Barg, R. V. D. (2021, 26 januari). Industrie scherpt zelfregulering aan voor kruidenpreparaten | NPN. NPN info. Geraadpleegd op 3 februari 2021 https://www.npninfo.nl/nieuws-en-persberichten/nieuwsbericht/industrie-neemt-verantwoordelijkheid-met-aangescherpte-zelfregulering-voor-kruidenpreparaten/

Gebruikte afbeeldingen zijn royaltyvrije stockafbeeldingen van Adobe Stock.

Over de schrijver
Ik ben eigenaar van Marvindereuver.nl en ervaringsdeskundige met een burn-out. Dat wil ik nooit meer. Vandaar dat ik deze website ben gestart om andere mensen te helpen met het verminderen van stress, overspannenheid en burn-out klachten.
Reactie plaatsen

De nieuwste artikelen en tips in je mail 

Ontvang de nieuwste artikelen direct in je mail box. Schrijf je hieronder in op mijn mailinglijst en mis niks. 

Meer dan 500 mensen zijn al ingeschreven!

50%
Je bent er bijna
Noteer naam en e-mailadres waar ik de tips naartoe kan sturen!
Schrijf je in
mail-envelop
arrow_drop_up arrow_drop_down